Ergonomia jest to dziedzina wykorzystująca wiedzę o możliwościach psychofizycznych i potrzebach człowieka do projektowania i korygowania wyrobów użytkowych, maszyn, urządzeń, narzędzi, organizowania miejsca pracy i otaczającego nas środowiska w celu zapewnienia odpowiedniej wydajności, komfortu, bezpieczeństwa i satysfakcji z pracy. zamów prezentację

Ergonomia ma zastosowanie zarówno w przemyśle, pracy biurowej, jak i w życiu codziennym.
Obecnie nurty działalności ergonomicznej obejmują praktycznie wszystkie dziedziny aktywności życiowej człowieka, obiekty materialne i systemy informacyjne, między innymi:

• techniki i technologie wytwarzania
• jakość wyrobów
• urządzanie mieszkania
• środki transportu i komunikowania się
• warunki życia osób starszych i niepełnosprawnych
• pracę biurową (szczególnie stanowiska z komputerem)
• sport i rekreację *

Lekarze medycyny pracy oraz ortopedzi przestrzegają, że brak zasad ergonomii w środowisku biurowym bezpośrednio przekłada się na brak efektywności pracy i wydajności zatrudnionych osób. W zastraszającym tempie rośnie liczba pracowników skarżących się na przewlekłe bóle głowy, problemy z koncentracją czy też bóle kręgosłupa. Niewłaściwa organizacja stanowiska pracy oraz wadliwa pozycja siedząca skutkuje nie tylko dolegliwościami bólowymi, ale prowadzi także do stanów zwyrodnieniowych i potrzeby długotrwałej rehabilitacji.

Załącznik do Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe dokładnie opisuje, jakie wymagania muszą zostać spełnione. Poniżej wyszczególnione zostały najważniejsze z nich.

Wyposażenie stanowiska pracy oraz sposób rozmieszczenia elementów tego wyposażenia nie może powodować podczas pracy nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego i (lub) wzroku oraz być źródłem zagrożeń dla pracownika.

1. Monitor
   • odległość oczu pracownika od ekranu monitora powinna wynosić 400÷750 mm
   • górna krawędź ekranu monitora nie powinna znajdować się powyżej linii wzroku, a kąt obserwacji ekranu monitora powinien być w zakresie 20º - 50º w dół
2. Klawiatura
   • odległość między klawiaturą a przednią krawędzią stołu nie powinna być mniejszej niż 100 mm
   • klawiatura powinna posiadać możliwość regulacji kąta nachylenia w zakresie 0º÷15º
   • klawiatura powinna posiadać odpowiednią wysokość – przy spełnieniu warunku, aby wysokość środkowego rzędu klawiszy alfanumerycznych z literami A, S..., licząc od płaszczyzny stołu, nie przekraczała 30 mm dla przynajmniej jednej pozycji pochylenia klawiatury
3. Biurko
   • szerokość i głębokość stołu powinna zapewniać ustawienie elementów wyposażenia w odpowiedniej odległości od pracownika, to jest w zasięgu jego kończyn górnych, bez konieczności przyjmowania wymuszonych pozycji
   • wysokość stołu oraz siedziska krzesła powinna być taka, aby zapewniała:
     • naturalne położenie kończyn górnych przy obsłudze klawiatury, z zachowaniem co najmniej kąta prostego między ramieniem i przedramieniem
     • odpowiednią przestrzeń do umieszczenia nóg pod blatem stołu
4. Krzesło
   Powinno posiadać:
   • dostateczną stabilność, przez wyposażenie go w podstawę co najmniej pięciopodporową z kółkami jezdnymi
   • regulację wysokości siedziska w zakresie 400-500 mm, licząc od podłogi
   • regulację wysokości oparcia oraz regulację pochylenia oparcia w zakresie: 5º do przodu i 30º do tyłu
   • wyprofilowanie płyty siedziska i oparcia odpowiednie do naturalnego wygięcia kręgosłupa i odcinka udowego kończyn dolnych
   • możliwość obrotu wokół osi pionowej o 360º
   • podłokietniki
5. Jeśli przy pracy istnieje konieczność korzystania z dokumentów, stanowisko pracy należy wyposażyć w uchwyt na dokument. Powinien on znajdować się przed pracownikiem – między ekranem monitora i klawiaturą – lub w innym miejscu - w pozycji minimalizującej uciążliwe ruchy głowy i oczu.
6. Na życzenie pracownika, a także gdy wysokość krzesła uniemożliwia pracownikowi płaskie, spoczynkowe ustawienie stóp na podłodze, stanowisko pracy należy wyposażyć w podnóżek. Powinien on mieć kąt pochylenia w zakresie 0º÷15º, a jego wysokość powinna być dostosowana do potrzeb wynikających z cech antropometrycznych pracownika.

Opracowano na podstawie: Górska E.: Ergonomia. Projektowanie, diagnoza, eksperymenty. OWPW, Warszawa 2002. Jastrzębowski W.B.: Rys ergonomji czyli nauki o pracy, opartej na prawach poczerpniętych z Nauki Przyrody. CIOP, Warszawa 1997.